Albanezen drinken het liefst een makiato of een espresso, en ouderen nog vaak kafe turke: Turkse koffie uit een steelpannetje. Maar waar het om draait, is het café zelf. Albanië wordt vaak genoemd als een van de landen met de meeste cafés per inwoner, en wie door Tirana loopt, gelooft dat meteen: in sommige straten is elke tweede deur een terras. Ze zitten de hele dag vol, met studenten, zakenmensen, gepensioneerden en vrienden die elkaar "even" zien.
Për kafe: koffie als afspraak
"Dalim për kafe?", gaan we koffie drinken, is in Albanië de standaardmanier om iemand te spreken. Een sollicitatie, een zakelijke afspraak, een eerste date, bijpraten met een neef: het gebeurt allemaal op een terras. Eén kopje kan een uur duren, en niemand jaagt je weg. De ober brengt er ongevraagd een glas water bij en laat je verder met rust.
Wie betaalt, is ook een ritueel. Wie uitnodigt, betaalt, en wie te gast is in Albanië moet moeite doen om zelf de rekening te krijgen. Probeer het gerust, maar verwacht niet dat het lukt. Lees meer over die gastvrijheid bij Besa en etiquette en gebruiken.
Kafe turke
De oudste vorm is kafe turke, een erfenis van vijf eeuwen Ottomaanse tijd. Heel fijn gemalen koffie gaat met koud water, en wie wil met suiker, in een klein steelpannetje met een lange steel: de xhezve. Dat zet je op het vuur tot het schuim omhoogkomt, en dan schenk je het ongefilterd in een klein kopje. Het koffiedik zakt naar de bodem; die laatste slok laat je staan.
Bestel je kafe turke, dan vraagt de ober vaak hoe zoet: pa sheqer (zonder suiker), mesatare (half zoet) of me sheqer (zoet). Thuis wordt kafe turke nog veel gezet, vooral door ouderen en bij bezoek. In cafés in de steden heeft de espresso het grotendeels overgenomen.
Espresso en de Albanese makiato
De espressomachine kwam uit Italië, net als zoveel andere dingen die Albanië na 1991 overnam. Albanese cafés zetten goede, sterke espresso, en de prijs ligt ver onder wat je in Nederland betaalt. Let wel op met de namen:
- Ekspres of kafe ekspres: een gewone espresso
- Makiato: een espresso met flink wat opgeschuimde melk, meer dan een Italiaanse macchiato. Het is de populairste koffie van het land
- Kapuçino: cappuccino, vaak groter en melkiger
- Kafe me qumësht: koffie met melk
- Frape of freddo: ijskoffie, in de zomer aan de kust overal te krijgen
Geen zin in koffie?
Bestel dan çaj mali, bergthee van gedroogd gliedkruid (Sideritis) uit de Albanese bergen, of een glas dhallë. En in de dorpen wordt bij de ochtendkoffie soms een klein glaasje raki gezet; daar hoef je niet aan mee te doen.
Veelgestelde vragen
Wat is kafe turke?
Turkse koffie: fijngemalen koffie die met water in een xhezve wordt opgekookt en ongefilterd wordt geschonken.
Wat is een makiato in Albanië?
Een espresso met veel opgeschuimde melk; groter en melkiger dan een Italiaanse macchiato.
Wat kost een koffie in Albanië?
Meestal 100 à 200 lek voor een espresso of makiato. Op toeristische plekken en in hippe zaken in Tirana betaal je meer.