Bestel in een Albanees dorpsrestaurant „verë shtëpie" en je krijgt een karaf huiswijn: rood, soms licht bruisend, soms licht oxidatief, bijna altijd goedkoop. Dat is één kant van Albanese wijn. De andere kant zit in familiewijnhuizen rond Berat, in de heuvels van Zadrima bij Lezhë en in het dal van de Vjosa bij Përmet, waar wijnmakers sinds de jaren negentig oude, bijna vergeten druivenrassen opnieuw op fles brengen.
Albanië is geen groot wijnland en zal dat ook niet worden. Maar juist omdat het land zo lang afgesloten was, zijn hier druiven bewaard gebleven die buiten de regio vrijwel onbekend zijn. Voor wijnliefhebbers is dat de reden om te komen.
Drieduizend jaar wijn, met een lange onderbreking
Oudheid
De Illyriërs verbouwden al druiven, en de Griekse kolonies Apollonia en Epidamnos (het latere Durrës) dreven handel in wijn over de Adriatische Zee. Onder de Romeinen groeide de wijnbouw verder. In Butrint toont de mozaïekvloer van het zesde-eeuwse baptisterium twee pauwen bij een wijnrank die uit een grote vaas groeit, een christelijk symbool voor de eucharistie. Wijn was hier dus al eeuwenlang alledag.
Ottomaanse tijd
Na de Ottomaanse verovering in de vijftiende eeuw krimpt de wijnbouw. Hij verdwijnt niet: christelijke dorpen blijven druiven telen, en overal worden druiven gegeten en tot raki gestookt. Een deel van de oude rassen overleeft juist zo, aan pergola's boven het erf in plaats van in rijen in een wijngaard.
Onafhankelijkheid en communisme
Na 1912 groeit de wijnbouw weer, tot de druifluis (phylloxera) in 1933 grote delen van de wijngaarden verwoest. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog staat er nog maar zo'n 2.700 hectare wijnstok. Onder het communistische regime van Enver Hoxha wordt alles staatsbezit. De wijngaarden groeien tot ruim 17.000 hectare rond 1990, maar het draait om volume: staatswijnmakerijen leveren bulkwijn, brandy en raki, en de export, vooral naar Duitsland, loopt in de jaren tachtig sterk terug.
Herleving na 1991
Na de val van het regime worden de staatsboerderijen opgeknipt. Veel wijngaarden worden verlaten of gerooid, en in de chaotische jaren negentig valt de productie ver terug. Tegelijk beginnen families opnieuw: met geld dat in Italië of Griekenland is verdiend, met kennis die ze daar opdeden, en met de druiven die opa nog aan de pergola had hangen. Wijnhuizen als Çobo bij Berat, Kantina Arbëri in Mirditë en Kantina Kallmeti bij Lezhë (opgericht in 2006) horen bij die nieuwe generatie.
De inheemse druiven
Albanië heeft tientallen inheemse druivenrassen, van Ceruja tot Mjaltëz. Deze zeven kom je het vaakst tegen op een etiket:
| Druif | Kleur | Waar | Wat je proeft |
|---|---|---|---|
| Shesh i Zi | Rood | Midden-Albanië: Tirana, Durrës, Berat | Middelzware rode wijn met rood fruit en zachte tannine; goed bij vlees van de grill |
| Shesh i Bardhë | Wit | Midden-Albanië, kustlaagland | Frisse, droge witte wijn; vermoedelijk een mutatie van Shesh i Zi |
| Kallmet | Rood (zelden wit) | Zadrima: Lezhë, Shkodër, Mirditë | Diepgekleurde, stevige rode wijn met veel tannine; kan goed rijpen. Verwant aan de Hongaarse Kadarka |
| Pulës (Pulëz) | Wit | Berat, Përmet, Skrapar, Elbasan | Lichtgouden, droge witte wijn; ook gebruikt voor mousserende wijn en raki |
| Vlosh | Rood | Rond de lagune van Narta bij Vlorë | Krachtige rode wijn uit een van de oudste rassen van het land |
| Debinë | Wit en rood | Zuidoosten: Përmet, Këlcyrë, Leskovik, Korçë | De witte Debinë geeft frisse, aromatische wijn |
| Serinë | Wit en rood | Korçë, Pogradec, Voskop, Përmet | De witte geeft droge wijn met perzik en groene appel |
Shesh is het werkpaard. De druif is genoemd naar het dorp Shesh, net ten westen van Tirana, en is in Midden-Albanië verreweg het meest aangeplant. Veel supermarktwijn is Shesh, maar in goede handen levert hij ook mooie, sappige wijn.
Kallmet is de trots van het noorden. De druif dankt haar naam aan het dorp Kallmet bij Lezhë en groeit op de heuvels rond de Zadrima-vlakte. Wil je één Albanese rode wijn proeven die je thuis niet vindt, kies dan een Kallmet van een goed wijnhuis.
Pulës (letterlijk „hen") is een oude witte druif uit het zuiden, die vroeger aan pergola's en zelfs in eikenbomen werd geleid. Çobo maakt er de mousserende wijn Shendeverë van, volgens de traditionele methode.
De wijnregio's
Berat
De bekendste wijnstreek van het land, met kalkrijke heuvels tussen de rivier de Osum en de berg Tomorr. Hier ligt Çobo, in Ura Vajgurore, zo'n tien kilometer van het centrum van Berat aan de weg naar Fier. De familie Çobo werkt vooral met Pulës, Shesh en Vlosh, naast internationale rassen, en geeft rondleidingen door de kelder met een proeverij met kaas en olijven. Verder in de streek liggen onder meer Kantina Alpeta bij Roshnik, een wijnhuis met agroturisme aan de voet van de Tomorr, en Nurellari in Pështan, dat ook gastenkamers heeft.
Përmet
In het dal van de Vjosa, tegen de grens met Griekenland, groeien Debinë, Serinë en Pulës. Përmet is ook bekend om raki en gliko (vruchten op siroop). Vreshti i Pashait houdt proeverijen in een tunnel in de stad; die kosten volgens aanbieders rond de 20 euro per persoon (indicatie 2026). Combineer het met de warmwaterbronnen van Bënjë en een tocht langs de Vjosa, of rijd door naar Gjirokastër.
Shkodër, Lezhë en Mirditë
Het noorden is Kallmet-land. Kantina Kallmeti ligt in Kallmet i Vogël, 11 kilometer van Lezhë en 55 kilometer van Tirana, en maakt een rode, een witte en een Prestige-Kallmet. Kantina Arbëri in Rrëshen, de hoofdplaats van Mirditë, is een van de grootste en bekendste wijnhuizen van het land en geeft rondleidingen met proeverij. Het noorden laat zich goed combineren met Shkodër en het Shkodërmeer. Wie op weg is naar de bergen, kan in Fishtë eten bij het agroturisme-restaurant Mrizi i Zanave, dat ook eigen wijn schenkt.
Korçë en het oosten
Hoog gelegen wijngaarden (rond 800 meter) met koude winters en koele nachten: hier gedijen Serinë en Debinë, en dit gebied is ook bekend om zijn bier en zijn stad Korçë. Grote wijntoerisme-adressen zijn er minder; vraag in Korçë en Voskopojë naar lokale wijn of raki.
Tirana en Durrës
Het laagland tussen Tirana en Durrës is het grootste productiegebied, met veel Shesh. In de heuvels ertussen ligt Kokomani, bekend om zijn Shesh-wijnen. Ook vlak bij de hoofdstad zijn wijnhuizen met proeverij, handig als je weinig tijd hebt.
Een wijnhuis bezoeken: praktisch
- Altijd vooraf contact opnemen. De meeste wijnhuizen zijn familiebedrijven zonder vaste openingstijden voor publiek. Bel, stuur een WhatsApp of een bericht via Instagram of Facebook. Buiten het seizoen (november–maart) al helemaal.
- Kosten. Een proeverij kost vaak 10–30 euro per persoon, soms met hapjes; een fles in het wijnhuis 8–25 euro (indicatie 2026).
- Beste tijd. September en oktober, tijdens de oogst en het persen. Mei en juni zijn ook prettig: groene wijngaarden en nog geen hitte.
- Vervoer. Wijnhuizen liggen buiten de steden. Met een huurauto is het eenvoudig, maar spreek een vaste chauffeur af; Albanië hanteert voor bestuurders praktisch nultolerantie voor alcohol. Een taxi vanuit Berat naar Çobo is kort en goedkoop. Lees ook onze tips over vervoer.
- Taal. Bij de bekendere wijnhuizen spreekt iemand Engels of Italiaans. Met Gëzuar! (proost) en faleminderit (dank je) maak je vrienden; meer woorden in het woordenboek.
Wijn en raki: hoe Albanezen drinken
Aan een Albanese tafel komt eerst de raki: een klein koud glas bij de meze van kaas, olijven en salade. Bij het hoofdgerecht stap je over op wijn. Dezelfde druiven zitten vaak in allebei: wat na het persen overblijft aan schillen en pitten, gaat in de herfst de koperen ketel in. Wie bij een wijnhuis langsgaat, krijgt dus vaak ook de raki van het huis te proeven.
Combinaties die werken:
- Kallmet of Shesh i Zi bij gegrild lamsvlees, qofte en tavë kosi.
- Shesh i Bardhë of Pulës bij vis uit het Ohridmeer, byrek en witte kaas.
- Een licht gekoelde rode huiswijn bij fërgesë op een zomeravond.
Kopen en meenemen
In supermarkten en wijnwinkels in Tirana vind je een redelijke selectie; de beste flessen koop je bij het wijnhuis zelf. Let op het verschil tussen een gebotteld wijnhuisetiket en anonieme huiswijn in plastic flessen langs de weg: die laatste is goedkoop en soms prima, maar houdt slecht. Albanië ligt buiten de EU: per volwassene mag je belastingvrij 4 liter stille wijn meenemen, plus 1 liter sterke drank of 2 liter drank tot 22 procent. Verpak flessen goed in je ruimbagage.
Veelgestelde vragen
Is Albanese wijn goed?
De kwaliteit loopt sterk uiteen. Huiswijn uit een karaf is vaak eenvoudig, maar een groeiende groep familiewijnhuizen maakt serieuze wijn van inheemse druiven als Kallmet, Shesh i Zi en Pulës. Vraag in een restaurant naar een fles van een bekend wijnhuis als je zeker wilt zijn.
Wat is de bekendste Albanese druif?
De Shesh-druif, in een witte (Shesh i Bardhë) en een rode vorm (Shesh i Zi), komt uit het dorp Shesh ten westen van Tirana en is de meest aangeplante inheemse druif van Midden-Albanië. In het noorden is de rode Kallmet de bekendste.
Welke wijnhuizen in Albanië kun je bezoeken?
Bekende adressen zijn Çobo in Ura Vajgurore bij Berat, Kantina Kallmeti in Kallmet bij Lezhë, Kantina Arbëri in Rrëshen (Mirditë) en Vreshti i Pashait in Përmet. Bel of mail vooraf, vooral buiten het seizoen.
Hoeveel wijn mag ik meenemen uit Albanië?
Albanië ligt buiten de EU. Per volwassene mag je belastingvrij 4 liter niet-mousserende wijn meenemen, plus 1 liter sterke drank (zoals raki) of 2 liter drank tot 22 procent, zoals mousserende wijn.